Από τις αρχές του 2023, οι χώρες της Νότιας Ευρώπης καταγράφουν σημαντική μείωση της ανεργίας, ενώ στον Βορρά παρατηρούνται αυξήσεις. Η τάση αυτή ενισχύει τη σύγκλιση στην Ευρωζώνη, μειώνοντας τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων και διευκολύνοντας το έργο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, τονίζει σε σχετική έκθεσή της η ING.
Η αγορά εργασίας της Ευρωζώνης έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα τα τελευταία χρόνια, παρά την οικονομική αβεβαιότητα. Το ποσοστό ανεργίας έχει υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά, λίγο πάνω από το 6%. Αν και κάποιες ενδείξεις επιβράδυνσης εμφανίζονται μέσω της μείωσης των θέσεων εργασίας και των προθέσεων προσλήψεων, οι ελλείψεις προσωπικού παραμένουν έντονες και πιθανότατα θα συνεχιστούν, τονίζουν οι αναλυτές της τράπεζας.
Ωστόσο, από το 2023 και μετά, η ανθεκτικότητα αυτή δεν είναι ομοιόμορφη. Οι αγορές εργασίας στον βόρειο πυρήνα της Ευρωζώνης έχουν επιβραδυνθεί, με αυξανόμενη ανεργία, ενώ οι χώρες του Νότου συνεχίζουν να καταγράφουν ισχυρή δημιουργία θέσεων εργασίας και μείωση της ανεργίας.
Στη μελέτη, όσον αφορά το "βόρειο" τμήμα της ευρωζώνης, εξετάζονται στοιχεία από Αυστρία, Βέλγιο, Γερμανία, Φινλανδία, Γαλλία, Ολλανδία, ενώ όσον αφορά το "νότιο" τμήμα, στοιχεία από Κροατία, Κύπρο, Ελλάδα, Ιταλία, Πορτογαλία, Σλοβενία και Ισπανία.
Η απόκλιση στην ανεργία είναι εντυπωσιακή. Ισπανία, Ελλάδα, Πορτογαλία και Ιταλία καταγράφουν μεγάλες μειώσεις στην ανεργία (από -0,8 έως -2,6 ποσοστιαίες μονάδες από τις αρχές του 2023), ενώ στον Βορρά – σε χώρες όπως η Γερμανία, το Βέλγιο και η Αυστρία – τα ποσοστά αυξάνονται (μέχρι και +0,8 π.μ. στο Βέλγιο).
Στον Νότο, η ιδιωτική απασχόληση ενισχύεται σημαντικά, ιδιαίτερα στο εμπόριο, τις κατασκευές και τις επιστημονικές-επαγγελματικές υπηρεσίες. Στην Ιταλία, κανένας βασικός τομέας δεν καταγράφει πτώση θέσεων εργασίας, ενώ στην Ισπανία μόνο ο χρηματοοικονομικός κλάδος και η γεωργία έχουν ελαφρές απώλειες.
Αντιθέτως, στον Βορρά, η ιδιωτική απασχόληση είναι στάσιμη ή μειώνεται. Στη Γερμανία, η μεταποίηση και οι κατασκευές καταγράφουν απώλειες, ενώ στη Γαλλία η εικόνα είναι μικτή. Η κύρια πηγή αύξησης της απασχόλησης στον Βορρά είναι ο αμιγώς δημόσιος και ο ευρύτερος δημόσιος τομέας.
Οι επιχειρήσεις στον Βορρά αντιμετωπίζουν πιέσεις λόγω υψηλών μισθών και αδύναμης οικονομικής δραστηριότητας, οδηγώντας σε συρρίκνωση της απασχόλησης.
Οι έρευνες δείχνουν ότι οι προσδοκίες απασχόλησης στις υπηρεσίες και τη βιομηχανία είναι καλύτερες στον Νότο απ’ ό,τι στον Βορρά, με εξαίρεση την Ολλανδία όπου, παρά την πρόσφατη μείωση της απασχόλησης, οι επιχειρήσεις διατηρούν θετικές προθέσεις για προσλήψεις.
Η διαφορά αυτή αποδίδεται κυρίως στη διαφορετική οικονομική δυναμική. Ο Νότος στηρίζεται σε υψηλότερη ανάπτυξη λόγω του προγράμματος NextGenEU, της τουριστικής ανάκαμψης και της μικρότερης εξάρτησης από τη βιομηχανία, που πλήττεται σήμερα στον Βορρά.
Επιπλέον, η επίδραση της τεχνολογίας και της αυτοματοποίησης ενδέχεται να εξηγεί εν μέρει τις αποκλίσεις.
Διευκόλυνση για τη νομισματική πολιτική
Η προσέγγιση στα ποσοστά ανεργίας συμβάλλει θετικά στη διαμόρφωση ενιαίας νομισματικής πολιτικής από την ΕΚΤ. Ενώ κάποτε η πολιτική "ενός μεγέθους για όλους" δημιουργούσε εντάσεις, σήμερα η σύγκλιση δίνει περιθώριο για πιο ευέλικτες αποφάσεις από τους Ευρωπαίους κεντρικούς τραπεζίτες.
Η σύγκλιση, συνδυαστικά με τη μείωση των spreads στα ομόλογα, προσφέρει σημαντική ανακούφιση για τις οικονομίες του Βορρά, χωρίς να περιορίζει την ανάπτυξη στον Νότο, καταλήγουν οι αναλυτές της ING.
