Του Κώστα Ράπτη
Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές στην Πολωνία προβλέπεται να διεξαχθούν τον Νοέμβριο του 2027. Όμως στο συντηρητικό Κόμμα Νόμου και Δικαιοσύνης (PiS) αδημονούν. Όπως δήλωσε ο βουλευτής Πρέμυσουαβ Τσάρνεκ, μετά τη νίκη του Κάρολ Ναβρότσκι στις προεδρικές εκλογές, ο κομματικός μηχανισμός θα εργασθεί εντατικά για να εξασφαλίσει άλλο ένα "δώρο" στον πολωνικό λαό: Την απομάκρυνση της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τουσκ.
Στο πολωνικό πολιτικό σύστημα ο αρχηγός του κράτους έχει μεγάλη ευχέρεια να θέτει βέτο – και τυχόν απόρριψη του επόμενου προϋπολογισμού από τον Ναβρότσκι θα μπορούσε να επιταχύνει τις εξελίξεις.
Η οριακή επικράτηση (μετά από μία περιπετειώδη βραδιά καταμέτρησης) του εκλεκτού του PiS στον δεύτερο γύρο των πολωνικών προεδρικών εκλογών την Κυριακή με ποσοστό 50,89%, έναντι 49,11% του συμμάχου του Τουσκ και δημάρχου Βαρσοβίας Ράφαλ Τρασκόφσκι, καταδεικνύει τον βαθύ διχασμό της χώρας, ο οποίος ακολουθεί διαχωριστικές γραμμές γεωγραφικές (βορειοδυτική έναντι νοτιοανατολικής Πολωνίας) και πολιτισμικές-ιδεολογικές (ευρωπαϊσμός έναντι εθνικισμού, συντηρητικές καθολικές αξίες έναντι νέων έμφυλων ηθών).
Επιβεβαιώνει, όμως, το αποτέλεσμα πρωτίστως την ευάλωτη θέση του (διατελέσαντος και προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου) Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος πρόπερσι τερμάτισε την οκταετή κυριαρχία του PiS, χωρίς ωστόσο να διαθέτει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία που θα του επέτρεπε την απρόσκοπτη υλοποίηση του προγράμματός του, ενώ συχνά προσέκρουε στο βέτο του απερχόμενου προέδρου Αντρέι Ντούντα, επίσης από τον χώρο του PiS.
Μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος, ο Ντούντα συνεχάρη θερμά τους πολίτες για το υψηλό ποσοστό προσέλευσής τους στην κάλπη (71%).
Για τους εκπροσώπους του δεξιού "κυριαρχισμού" εντός της Ε.Ε., όπως η κυβέρνηση Όρμπαν στην Ουγγαρία, η νίκη του Ναβρότσκι αποτελεί αιτία πανηγυρισμών, απόδειξη αλλαγής του "ρεύματος" στην Ευρώπη και ευκαιρία αποκατάστασης της ενότητας της Ομάδας Visegrad.
Στις Βρυξέλλες, πάλι, η ανησυχία είναι εμφανής: Η έκτη μεγαλύτερη οικονομία της Ε.Ε. καθίσταται λιγότερο προβλέψιμη και συνεργάσιμη, ενώ το αρραγές του μετώπου στήριξης της Ουκρανίας τίθεται προοπτικά σε αμφισβήτηση.
Μπορεί στην Πολωνία η ρωσοφιλία να αποτελεί είδος εν ανεπαρκεία, όμως ο πολωνικός εθνικισμός βρίσκεται σε ιστορική αντιπαράθεση με τον ουκρανικό. Η μνήμη των σφαγών των Πολωνών της Γαλικίας κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά, για αρκετούς, και της προσάρτησης προπολεμικά πολωνικών επαρχιών στην Σοβιετική Ουκρανία, παραμένει ενεργή. Διόλου τυχαία, ο Ναβρότσκι είναι επικεφαλής του Ινστιτούτου Εθνικής Μνήμης, που έχει αναλάβει να εξετάσει το περίπλοκο πρόσφατο παρελθόν της χώρας.
Κατά τη διάρκεια της καμπάνιας του, μάλιστα, έδωσε έμφαση στο ζήτημα της "εθνικής προτίμησης", υποσχόμενος να εξασφαλίσει ότι οι οικονομικές και οι κοινωνικές πολιτικές θα ευνοούν τους Πολωνούς έναντι άλλων εθνικοτήτων, όπερ συμπεριλαμβάνει τους άνω του ενός εκατομμυρίου πρόσφυγες από την Ουκρανία.
Επιπλέον, ο Ναβρότσκι τόνισε προεκλογικά ότι σκοπεύει να παρεμποδίσει τυχόν ένταση της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, προκειμένου να μην διακινδυνεύσει η Πολωνία να συρθεί σε μία ένοπλη σύγκρουση με την Ρωσία.
Όλα αυτά, ενώ η Πολωνία βρίσκεται εν μέσω του μεγαλύτερου προγράμματος στρατιωτικοποίησης εντός της Ε.Ε., με εμφανή την φιλοδοξία να μετατραπεί από αποδέκτη οδηγιών των Βρυξελλών (και του Βερολίνου) σε συνδιαμορφωτή των κεντρικών αποφάσεων, όταν δεν θα κραδαίνει βέτο.
Τα διεθνή ερείσματα δεν λείπουν από τον νεοεκλεγέντα πρόεδρο της Ουκρανίας, ο οποίος είχε την στήριξη Αμερικανών συντηρητικών αντιπάλων του "κοσμοπολιτισμού" και της "woke ατζέντας", ενώ θεωρείται πιθανό να εξασφαλίσει συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ κατά την επικείμενη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στις 24-26 Ιουνίου στην Χάγη.
Όμοια με του Τραμπ, η σχέση του Ναβρότσκι με το εκλογικό κοινό του μοιάζει αδιαπέραστη από τις ποικίλες καταγγελίες που τον ακολουθούν: Είτε αυτές αφορούν αμφιλεγόμενη αγοραπωλησία ακινήτου στο Γκντάνσκ, είτε τις σχέσεις του με ανθρώπους της ακροδεξιάς και του υποκόσμου, είτε το παρελθόν του ως μποξέρ και "πορτιέρη" σε νυχτερινό κέντρο με δραστηριότητες μαστροπείας.
Άλλωστε, το πολιτικό τοπίο της Πολωνίας προσφέρει βάθος συνεργασιών στο PiS, εφόσον ο τρίτος της προεδρικής εκλογικής αναμέτρησης, Σουάβομιρ Μέντσεν βρίσκεται ακόμη δεξιότερα. Και παρότι ο Μέντσεν αρνήθηκε να υιοθετήσει υποψήφιο για τον δεύτερο γύρο, το 90% των ψηφοφόρων του στράφηκε στον Ναβρότσκι.
Ούτως ή άλλως, το PiS κατά τη διακυβέρνησή του σε μεγάλο βαθμό διαμόρφωσε τον κρατικό μηχανισμό στα μέτρα του, ιδίως με τις αμφιλεγόμενες παρεμβάσεις του στην δικαιοσύνη, οι οποίες είχαν οδηγήσει την Κομισιόν στο μπλοκάρισμα κονδυλίων προς την Πολωνία, στο πλαίσιο πειθαρχικής διαδικασίας επί αρχών κράτους δικαίου. Όμως η έλευση στα πράγματα του Τουσκ και κυρίως η συγκυρία του ουκρανικού πολέμου είχαν οδηγήσει στην άρση της ποινής.
Διαβάστε ακόμα:
