Η απειλή του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει δασμούς 50% σε όλες τις εξαγωγές από την ΕΕ θα πλήξει βασικούς τομείς της μεταποίησης, όπως την αυτοκινητοβιομηχανία, την αεροδιαστημική, τα χημικά προϊόντα και άλλα αγαθά.
Οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της ΕΕ, αντιπροσωπεύοντας λίγο πάνω από το 20% των ευρωπαϊκών εξαγωγών, αξίας άνω των 530 δισ. ευρώ, το 2024, σύμφωνα με στοιχεία της Κομισιόν.
Η Γερμανία, η Ιρλανδία, η Ιταλία και η Γαλλία είναι οι κορυφαίοι εξαγωγείς. Μεταξύ άλλων, η ΕΕ εξάγει μηχανήματα και αυτοκίνητα αξίας 200 δισ. ευρώ, χημικά προϊόντα αξίας 160 δισ. ευρώ και τρόφιμα/ποτά αξίας 25 δισ. ευρώ.
Μιλώντας στους Financial Times, η Μαρία Δεμερτζή, επικεφαλής του κέντρου οικονομικής στρατηγικής της δεξαμενής σκέψης Conference Board με έδρα τις Βρυξέλλες, τονίζει ότι ο αντίκτυπος των δασμών ύψους 50% θα ήταν "μη βιώσιμος", ιδίως για τους τομείς που οι ΗΠΑ αποτελούν βασική αγορά.
Σύμφωνα με ένα οικονομικό μοντέλο που εφαρμόστηκε όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε δασμούς 20% τον περασμένο Απρίλιο, η κίνηση του Αμερικανού προέδρου θα έπληττε το ΑΕΠ του ευρωπαϊκού μπλοκ κατά 0,2%. Αν οι δασμοί ανέλθουν στο 50%, τότε η επίπτωσή τους στο ΑΕΠ της ΕΕ θα είναι στο 0,5%, πρόσθεσε η κα Δεμερτζή.
"Είναι ακόμα μια σχετικά μικρή μακροοικονομική επίπτωση, αν και θα είναι μεγάλη σε ορισμένες χώρες, όπως η Ιρλανδία, που εξαρτώνται περισσότερο από τις εξαγωγές προς την ΕΕ", ανέφερε η κα Δεμερτζή.
Φαρμακευτικά προϊόντα
Τα φάρμακα ήταν το Νο1 εξαγωγικό προϊόν από την ΕΕ στις ΗΠΑ το 2024, με αξία περίπου 80 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τη Eurostat.
Η Nathalie Moll, γενική διευθύντρια της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Φαρμακευτικών Βιομηχανιών και Συνδέσμων, είπε στους Financial Times ότι η ομοσπονδία "ανησυχεί έντονα" για την κλιμάκωση της εμπορικής έντασης μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ.
Προειδοποίησε ότι οι δασμοί θα δημιουργήσουν ελλείψεις φαρμάκων και κάλεσε τις ΗΠΑ και την ΕΕ να αποφύγουν αυτή την εξέλιξη "πάση θυσία". "Οι δασμοί στα φάρμακα θα ήταν καταστροφή για τους ασθενείς και τη φαρμακευτική βιομηχανία και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού", πρόσθεσε.
Μέχρι στιγμής, τα φαρμακευτικά προϊόντα έχουν εξαιρεθεί από τους λεγόμενους αμοιβαίους δασμούς που δρομολογήθηκαν στις αρχές Απριλίου, αν και ο Τραμπ έχει ξεκινήσει μια έρευνα για τις επιπτώσεις στην εθνική ασφάλεια από τη στήριξη στην ξένη παραγωγή. Και από την έρευνα θα μπορούσαν...να προκύψουν δασμοί.
Ευρωπαϊκές φαρμακευτικές εταιρείες, όπως η δανέζικη Novo Nordisk, που παράγει το φάρμακο Ozempic για την παχυσαρκία και τον διαβήτη, και η γαλλική Sanofi έχουν σημαντική εγχώρια παραγωγή. Όμως οι αμερικανικές φαρμακευτικές έχουν δημιουργήσει επίσης μεγάλες παραγωγικές βάσεις στην ΕΕ, ιδίως στην Ιρλανδία, όπου έχουν επωφεληθεί από τον χαμηλότερο φορολογικό συντελεστή.
Ο Τραμπ έχει παραπονεθεί ότι η Ιρλανδία "έχει στα χέρια της ολόκληρη τη φαρμακοβιομηχανία των ΗΠΑ". "Δεν φτιάχνουμε πια τα δικά μας φάρμακα, τα δικά μας φαρμακευτικά προϊόντα", είπε. "Οι φαρμακευτικές εταιρείες βρίσκονται στην Ιρλανδία και αλλού - όπως στην Κίνα".
Αεροδιαστημική
Σύμφωνα με το δημοσίευμα των Financial Times, στελέχη της αεροδιαστημικής βιομηχανίας είχαν προειδοποιήσει για αύξηση του κόστους λειτουργίας όταν ο Τραμπ επέβαλε δασμούς 10% σχεδόν σε όλα τα κράτη στον κόσμο. Έκτοτε ο κλάδος ασκεί πιέσεις στον Λευκό Οίκο για επιστροφή στην εποχή χωρίς δασμούς, ένα status quo από το 1979.
Boeing και Airbus εισάγουν εξαρτήματα για τα νέα αεροσκάφη που αναπτύσσουν από διάφορες χώρες. Η αμερικανική εταιρεία, που προμηθεύεται εξαρτήματα για τα αεροπλάνα της από χώρες όπως η Ιταλία και η Ιαπωνία, θεωρείται ιδιαίτερα εκτεθειμένη στους δασμούς του Τραμπ.
Πριν από την ανακοίνωση του Τραμπ την Παρασκευή, η Ryanair -η μεγαλύτερη low cost αεροπορική εταιρεία στην Ευρώπη και από τους μεγαλύτερους πελάτες της Boeing- είχε προειδοποιήσει ότι θα καθυστερούσε τις παραδόσεις αεροσκαφών εάν οι δασμοί τα έκαναν πιο ακριβά.
Νωρίτερα τον Μάιο, ο Michael O'Leary, CEO της Ryanair, δήλωσε ότι η αεροπορική εταιρεία είχε εγκλωβιστεί σε μια "συζήτηση" με την Boeing σχετικά με το ποια πλευρά θα επωμιστεί το κόστος των δασμών.
Την Παρασκευή, πριν την ανακοίνωση των δασμών, ο Guillaume Faury, CEO της Airbus, ανέφερε ενώπιον ακροατηρίου στο Λονδίνο ότι "κανείς δεν θέλει να πληρώσει για τους δασμούς".
Αυτοκίνητα
Τα στελέχη των αυτοκινητοβιομηχανιών ξέσπασαν αμέσως κατά της αποτυχίας της ΕΕ να καταλήξει σε συμφωνία με τις ΗΠΑ για τη μείωση των δασμών 25% που έχει επιβάλει σε οχήματα και ανταλλακτικά.
"Η ΕΕ γίνεται πιο μισητή από την Κίνα, πράγμα που προκαλεί απορία. Η ΕΕ πρέπει να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων αμέσως", σχολίασε ο Lynn Calder, CEO της Ineos Automotive, που κατασκευάζει τα οχήματά του στη Γαλλία.
"Κάθε περιοχή στον κόσμο κινητοποιείται, πού είναι η Ευρώπη; Η στρατηγική τού 'δεν κάνω τίποτα' έχει αποτύχει", σημείωσε.
Η αυτοκινητοβιομηχανία ευελπιστούσε τις τελευταίες εβδομάδες ότι Βρυξέλλες και Ουάσινγκτον θα κατέληγαν σε συμφωνία για τις εισαγωγές αυτοκινήτων, ιδίως αφού οι ΗΠΑ κατέληξαν σε συμφωνία με το Ηνωμένο Βασίλειο για δασμούς 10%.
Η ΕΕ επιβάλλει αυτήν τη στιγμή δασμούς 10% στις εισαγωγές αυτοκινήτων από τις ΗΠΑ, ενώ οι ΗΠΑ δασμό μόλις 2,5% στα ευρωπαϊκά οχήματα.
"Δεν νομίζω ότι η Ουάσιγκτον θέλει να διακόψει τους εμπορικούς δεσμούς Ευρώπης - ΗΠΑ", σχολίασε ο CEO της Volvo Cars, Håkan Samuelsson, στο Συνέδριο των FT για το μέλλον του αυτοκινήτου την περασμένη εβδομάδα, σημειώνοντας ότι η ΕΕ θα πρέπει να μειώσει τους δασμούς της στο ίδιο επίπεδο με τις ΗΠΑ.
Ο Oliver Zipse, CEO της BMW, προέβλεψε τις προηγούμενες εβδομάδες ότι οι δασμοί του Τραμπ στα αυτοκίνητα που κατασκευάζονται εκτός ΗΠΑ θα μειωθούν από τον Ιούλιο.
Δασμοί άνω του 25% θα καθιστούσαν τις εξαγωγές αυτοκινήτων μη βιώσιμες για τους Ευρωπαίους κατασκευαστές.
Οι υψηλότεροι δασμοί θα έπλητταν αυτοκινητοβιομηχανίες όπως η Audi και η Porsche που δεν έχουν κατασκευαστικό "πάτημα" στις ΗΠΑ, όπως και τη Volvo Cars, τη Mercedes-Benz και άλλες εταιρείες που εξάγουν οχήματα από την Ευρώπη στις ΗΠΑ.
Τρόφιμα και ποτά
Αν και οι εξαγωγές τροφίμων και ποτών της ΕΕ προς τις ΗΠΑ ύψους 25 δισ. ευρώ είναι μικρές σε σύγκριση με τους μεγάλους βιομηχανικούς κλάδους, έχοτυν την πολιτική τους σημασία και είναι πιθανό να αποτελέσουν στόχο αντίποινων και από τις δύο πλευρές.
Το αμφίδρομο εμπόριο αγροδιατροφικών πρώτων υλών και προϊόντων αποτιμάται στα 40 δισ. ευρώ. Ξηροί καρποί, φρούτα και λαχανικά που παράγονται στις ΗΠΑ βρίσκονται στον κατάλογο των πιθανών "αντιποίνων" των Βρυξελλών, ενώ η γαλλική σαμπάνια και το ιταλικό τυρί Parmigiano συγκαταλέγονται στα ευρωπαϊκά προϊόντα που απειλούνται από τα αμερικανικά αντίμετρα.
Ο Dirk Jacobs, γενικός διευθυντής της Food Drink Europe, η οποία εκπροσωπεί τον κλάδο, ζήτησε "αποκλιμάκωση" για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να βρεθεί ο κλάδος στα διασταυρούμενα πυρά ενός ολοκληρωτικού παγκοσμίου εμπορικού πολέμου.
