Του Κώστα Ράπτη
Για τα δύσκολα υπάρχει πάντοτε και η ιταλική γλώσσα. Εξ ου και ο Καθολικός αρχιεπίσκοπος Νέας Υόρκης, καρδινάλιος Τίμοθι Ντόλαν, ο οποίος βρίσκεται στη Ρώμη για το κονκλάβιο εκλογής νέου Πάπα, σε ερώτηση δημοσιογράφων ως προς την ανάρτηση που εμφανίζει τον Ντόναλντ Τραμπ με άμφια ποντίφικα, έκρινε ότι πρόκειται για "brutta figura", ήτοι άσχημη εικόνα. Στην αμέσως επόμενη ερώτηση, εάν ο Λευκός Οίκος θα πρέπει να αποσύρει την επίμαχη ανάρτηση και να απολογηθεί, ο Αμερικανός καρδινάλιος γέλασε αμήχανα και πρόσθεσε "Chissà” (Ποιος ξέρει;).
Ο Ντόλαν έχει κάθε λόγο να ρίχνει τους τόνους, διότι είναι εκείνος ο ιεράρχης που βρίσκεται περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον κοντά στον ένοικο του Λευκού Οίκου. Όταν μάλιστα προ ημερών ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε για πρώτη φορά μισοαστεία ότι θα τον ενδιέφερε να εκλεγεί Πάπας, φρόντισε να προσθέσει σε περισσότερο σοβαρό τόνο ότι ο Αρχιεπίσκοπος της Νέας Υόρκης είναι μια καλή υποψηφιότητα.
Φυσικά, με τον τρόπο αυτό εκμηδένισε τις όποιες πιθανότητες εκλογής του Ντόλαν, που δεν ήσαν ποτέ σοβαρές. Η ιδέα της εκλογής ενός Αμερικανού Πάπα, άρα και ο αναπόφευκτος συνειρμός της ταύτισης της Αγίας Έδρας με την μεγαλύτερη εγκόσμια υπερδύναμη, ποτέ δεν ήταν δημοφιλής μεταξύ των εκλεκτόρων. Και πάντως ο μόνος Αμερικανός ο οποίος αναφέρεται τις ημέρες αυτές ως papabile είναι ο καρδινάλιος Ρόμπερτ Πρέβοστ, επικεφαλής του Συμβουλίου για τον ορισμό Επισκόπων, ακριβώς επειδή, με τη μακρά προϋπηρεσία του στο Περού, θεωρείται ως ο "λιγότερο Αμερικανός” από τους συμπατριώτες του.
Αλλά το ερώτημα παραμένει: τι λόγο είχε ο Ντόναλντ Τραμπ να αναρτήσει πρώτα στον προσωπικό του λογαριασμό και κατόπιν σε αυτόν του Λευκού Οίκου μία εικόνα του ως πάπα, παραχθείσα με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης;
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κάρολιν Λίβιτ υπενθύμισε ότι το ζεύγος Τραμπ μετέβη στη Ρώμη για την κηδεία του Πάπα και πρόσθεσε ότι ο πρόεδρος είναι θερμός υπερασπιστής της καθολικής κοινότητας και της θρησκευτικής ελευθερίας.
Και είναι αλήθεια ότι ο Τραμπ επιδεικτικά προβάλλει τις faith-based πολιτικές του: μόλις την περασμένη εβδομάδα συγκρότησε προεδρική επιτροπή για την θρησκευτική ελευθερία, με τη συμμετοχή και του Ντόλαν, ενώ έχει συστήσει και ομάδα εργασίας για την αντιμετώπιση αυτού που αποκαλεί "αντι-χριστιανική βία”. Λιγότερο γνωστό, ωστόσο, είναι το γεγονός ότι ορισμένοι θρησκευτικοί ηγέτες και θεολόγοι επικρίνουν (όπως το έπραξαν με ανοικτή επιστολή τους την Πρωτομαγιά) αυτές τις κινήσεις ως πολιτική εργαλειοποίηση της θρησκείας, που κινδυνεύει να επιδεινώσει το πρόβλημα, ενώ ταυτόχρονα φλερτάρει με ιδέες "λευκής υπεροχής” και οπωσδήποτε ευνοεί συγκεκριμένη χριστιανική παράδοση έναντι άλλων. Με άλλα λόγια, οι Ευαγγελικοί που αποτελούν τον σκληρό πυρήνα υποστήριξης του Τραμπ δεν είναι αντιπροσωπευτικοί του συνόλου των Χριστιανών.
Ο προσήλυτος στον Καθολικισμό αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς, ο τελευταίος επίσημος ο οποίος έγινε δεκτός από τον πάπα Φραγκίσκο την παραμονή του θανάτου του, υπερασπίσθηκε τον προϊστάμενό του, γράφοντας ότι αισθάνεται "άνετα με τους ανθρώπους που αστειεύονται και όχι με αυτούς που αρχίζουν ανόητους πολέμους που σκοτώνουν χιλιάδες συμπατριώτες" του.
(Το αντιπολεμικό "πέταγμα της μπάλας στην εξέδρα" οφείλεται στο γεγονός ότι ο Βανς προκλήθηκε να σχολιάσει την επίμαχη εικόνα, από τον γνωστό νεοσυντηρητικό σχολιαστή και θιασώτη της εισβολής στο Ιράκ, Μπιλ Κρίστολ).
Στην ίδια γραμμή, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκρέιχαμ συνέχισε το αστείο, διαπιστώνοντας "ισχυρό momentum για την εκλογή του προέδρου Τραμπ ως του επόμενου Πάπα", ενώ ο συντηρητικός σχολιαστής Τζακ Πόσομπιετς, Καθολικός ο ίδιος, ανέφερε: "Κάνουμε αστεία με την επικείμενη παπική εκλογή όλη την εβδομάδα. Λέγεται αίσθηση του χιούμορ”.
Όμως πρόκειται ομολογουμένως για "λυκειακό" χιούμορ, ενδεικτικό παράλληλα μιας βαθιάς ανασφάλειας εναλλασσόμενης με μεγαλομανιακή ροπή. Και πάντως, το αστείο που απολαμβάνει ο "λαός" του Τραμπ καταφέρνει να σοκάρει τόσο τους κοσμικούς φιλελεύθερους, ως δείγμα απολυταρχικής προσωπολατρείας, όσο και τους συντηρητικούς πιστούς.
"Δεν υπάρχει τίποτα το έξυπνο ή το αστείο σε αυτή την εικόνα, κύριε πρόεδρε. Μόλις ενταφιάσαμε τον αγαπημένο μας πάπα Φραγκίσκο και οι καρδινάλιοι πρόκειται να εισέλθουν σε κονκλάβιο για να εκλέξουν νέο διάδοχο του Αγίου Πέτρου. Μην μας κοροϊδεύετε", εξανέστη η Συνέλευση Επισκόπων της πολιτείας της Νέας Υόρκης. Ωστόσο, η πανεθνική Συνέλευση Επισκόπων έχει αποφύγει οποιοδήποτε σχόλιο.
"Φανταστείτε την πυρακτωμένη οργή, την άμεση καταδίκη και τις ατομικές και συλλογικές διαμαρτυρίες των Αμερικανών επισκόπων αν αυτό είχε γίνει από τον Τζο Μπάιντεν ή τον Μπαράκ Ομπάμα", επεσήμανε ο Ιησουίτης ιερέας και συγγραφέας Τζέιμς Μάρτιν.
Στην πραγματικότητα, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει μία περίπλοκη σχέση με τους Ρωμαιοκαθολικούς ψηφοφόρους. Οι τακτικά εκκλησιαζόμενοι θέλγονται από την περί αμβλώσεων και τρανς δικαιωμάτων πολιτική του, ενώ ο ευρύτερος κύκλος των πιστών (και κοντά σε αυτούς και η ιεραρχία) ανησυχεί για την κατάσταση του κράτους δικαίου και ιδίως για τις αντιμεταναστευτικές πρωτοβουλίες του. Το ότι ο αμερικανικός Καθολικισμός είναι σε σημαντικό ποσοστό ισπανόφωνος παίζει ασφαλώς τον ρόλο του.
Χαρακτηριστικός ήταν ο "διάλογος" που είχαν προ μηνών ο Βανς και ο πάπας Φραγκίσκος.
"Υπάρχει αυτή η παλιά (και νομίζω πολύ χριστιανική) αντίληψη ότι αγαπάς την οικογένειά σου και μετά αγαπάς τον πλησίον σου, και μετά αγαπάς την κοινότητά σου, μετά αγαπάς τους συμπολίτες σου στη χώρα σου, και μετά από αυτό μπορείς να επικεντρωθείς και να δώσεις προτεραιότητα στον υπόλοιπο κόσμο", είχε αναφέρει ο Αμερικανός αντιπρόεδρος σε συνέντευξή του στο Fox News.
"Η χριστιανική αγάπη δεν είναι ομόκεντροι κύκλοι συμφερόντων που σιγά σιγά επεκτείνονται σε άλλα άτομα και ομάδες. Η αληθινή ordo amoris που πρέπει να προωθηθεί είναι αυτή που ανακαλύπτουμε μελετώντας συνεχώς την παραβολή του Καλού Σαμαρείτη, μελετώντας την αγάπη που χτίζει μια αδελφότητα ανοιχτή σε όλους, χωρίς εξαίρεση", ήταν η απάντηση του πάπα Φραγκίσκου σε επιστολή του προς το αμερικανικό κοινό, η οποία δεν αναφερόταν ονομαστικά στον Βανς.
