Του Στάθη Βασιλόπουλου
Η ευρωπαϊκή αεροπορία βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια νέα- δυνητικά "εκρηκτική"- απειλή, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η διαταραχή στις ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ επαναφέρουν στο προσκήνιο τον πιο κρίσιμο παράγοντα για τη λειτουργία των πτήσεων: τη διαθεσιμότητα και το κόστος του αεροπορικού καυσίμου.
Η πιο ηχηρή προειδοποίηση ήρθε από τον επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, ο οποίος δήλωσε ότι η Ευρώπη έχει "ίσως έξι εβδομάδες" αποθεμάτων σε αεροπορικά καύσιμα, προειδοποιώντας ότι, αν συνεχιστεί η κρίση, οι ακυρώσεις πτήσεων μπορεί να αρχίσουν "σύντομα". Ο ίδιος συνέδεσε ευθέως το πρόβλημα με τον αποκλεισμό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου υπό κανονικές συνθήκες.
Το σήμα κινδύνου δεν περιορίζεται σε ένα θεωρητικό σενάριο. Σύμφωνα με σχέδιο μέτρων που εξετάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ΕΕ προετοιμάζεται ήδη για πιθανή πίεση στην τροφοδοσία, με χαρτογράφηση των δυνατοτήτων παραγωγής και παρεμβάσεις ώστε να αξιοποιηθεί πλήρως η διαθέσιμη ποσότητα καυσίμου. Η αιτία είναι σαφής: περίπου το 75% των εισαγωγών αεροπορικού καυσίμου της Ευρώπης προέρχεται από τη Μέση Ανατολή, ενώ οι εναλλακτικές ροές από ΗΠΑ και Αφρική δύσκολα επαρκούν για να καλύψουν ολόκληρο το κενό.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι αεροπορικές εταιρείες έχουν ήδη αρχίσει να λαμβάνουν μέτρα, έστω όχι όλες με τον ίδιο τρόπο. Η KLM ανακοίνωσε ότι θα ακυρώσει 160 πτήσεις επί ευρωπαϊκού εδάφους τον επόμενο μήνα λόγω της ανόδου του κόστους καυσίμου, διευκρινίζοντας πάντως ότι δεν αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή φυσική έλλειψη jet fuel. Η κίνηση αφορά λιγότερο από το 1% του ευρωπαϊκού της προγράμματος, όμως λειτουργεί ως σαφής ένδειξη ότι η πίεση έχει ήδη περάσει από την αγορά ενέργειας στο επιχειρησιακό πεδίο των αερομεταφορών.