Της Ελευθερίας Κούρταλη

Οι προσδοκίες για μια επικείμενη ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν έχουν υποχωρήσει, τη στιγμή που τα Στενά του Ορμούζ είναι de facto κλειστά από την αρχή του πολέμου, ακόμη και όταν ήταν επίσημα ανοιχτά, διατηρώντας τις ροές ενέργειας σε ελάχιστα επίπεδα, γεγονός που καθυστερεί την επιστροφή της ενεργειακής προσφοράς στην παγκόσμια οικονομία και δημιουργεί φόβους για υψηλές τιμές πετρελαίου για μεγάλο χρονικό διάστημα. 

Άλλωστε μεγάλοι διεθνείς οίκοι, όπως οι Citigroup, Goldman Sachs και ING, προχώρησαν την τελευταία εβδομάδα σε αύξηση των εκτιμήσεών τους για το Brent, με τιμές να αναμένεται να κινηθούν πάνω από τα 100 δολάρια το επόμενο διάστημα, ενώ εκτιμούν πως στην καλύτερη περίπτωση η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ θα ομαλοποιηθεί από τα τέλη Μαΐου ή τα τέλη Ιουνίου και μετά, χωρίς να αποκλείουν παράταση της διαταραχής και τον Ιούλιο.

Προφανώς, το διεθνές περιβάλλον δεν προσφέρει στήριξη στις αγορές, έστω και αν στο δίμηνο του πολέμου έχουν δείξει αρκετό εφησυχασμό, σκαρφαλώνοντας σε ιστορικά υψηλά. Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι υψηλές τιμές του πετρελαίου επιβαρύνουν την επενδυτική ψυχολογία και επηρεάζουν τη δραστηριότητα των εισηγμένων επιχειρήσεων, ενώ θεωρούν βέβαιη την επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης και την άνοδο του πληθωρισμού. Όπως προειδοποίησε η Fitch Ratings, μια παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να προσθέσει στις πιστωτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ανεπτυγμένες αγορές, κυρίως μέσω της ασθενέστερης αύξησης του ΑΕΠ, του υψηλότερου κόστους τόκων, των πρόσθετων πιέσεων για αύξηση των αμυντικών δαπανών και ενδεχομένως υψηλότερων επιδοτήσεων για την προστασία των νοικοκυριών και των εταιρειών από τις υψηλότερες τιμές ενέργειας.

Η κρίση που δημιουργεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δεν αφήνει αλώβητη την ελληνική οικονομία και αναπόφευκτα θα επηρεάσει την οικονομική δραστηριότητα, ιδίως λόγω της απότομης αύξησης των τιμών της ενέργειας και της χαμηλότερης εξωτερικής ζήτησης, συμπεριλαμβανομένου του τουρισμού. Σε αυτό το πλαίσιο, διεθνείς οίκοι, η Τράπεζα της Ελλάδος, ο ΙΟΒΕ καθώς και η ίδια η ελληνική κυβέρνηση έχουν προχωρήσει σε υποβάθμιση των εκτιμήσεων για την ανάπτυξη φέτος, και σε επίπεδα που κινούνται στο 1,7%-2%, έστω και αν η χώρα έχει ένα σημαντικό "όπλο" έναντι των προκλήσεων που δημιουργεί ο πόλεμος, που δεν είναι άλλο από την πολύ ισχυρή δημοσιονομική της θέση.