Η εποχή που η Πορτογαλία αποτελούσε τον αδιαμφισβήτητο φορολογικό παράδεισο για Ευρωπαίους συνταξιούχους φαίνεται να φτάνει στο τέλος της. Από το 2024, με την κατάργηση του ειδικού καθεστώτος για αλλοδαπούς συνταξιούχους, η Λισαβόνα έχασε το βασικό της ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Η εξέλιξη αυτή οδηγεί σε αναδιάταξη των μεταναστευτικών ροών, με πολλούς Ιταλούς συνταξιούχους να αναζητούν νέους προορισμούς που συνδυάζουν φορολογικά κίνητρα, χαμηλό κόστος ζωής και ποιότητα καθημερινότητας.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, η Ισπανία αναδεικνύεται ο μεγάλος κερδισμένος της αλλαγής. Την περίοδο 2019–2023, περίπου 2.300 Ιταλοί συνταξιούχοι εγκαταστάθηκαν εκεί, ενώ μόνο το 2023 οι νέες αφίξεις έφτασαν τις 536, αυξημένες σε σχέση με τις 451 του 2022. Η ιταλική υπηρεσία κοινωνικής ασφάλισης καταβάλλει πλέον στην Ισπανία συντάξεις ύψους περίπου 147 εκατ. ευρώ ετησίως, ποσό που πλησιάζει τα 157,4 εκατ. ευρώ της Πορτογαλίας, προαναγγέλλοντας πιθανό «προσπέρασμα».
Η επιτυχία της Ισπανίας δεν οφείλεται μόνο στη γεωγραφική εγγύτητα και στο ήπιο κλίμα. Το φορολογικό της σύστημα προβλέπει απαλλαγές και εκπτώσεις φόρου για εισοδήματα από το εξωτερικό, με όρια που φτάνουν τα 6.500 ευρώ για ηλικίες 65–75 ετών και τα 7.000 ευρώ για τους άνω των 75. Παράλληλα, το κόστος ζωής παραμένει χαμηλότερο σε πολλές περιοχές, καθιστώντας τη χώρα ιδιαίτερα ελκυστική για συνταξιούχους.
Η Τυνησία και οι εναλλακτικοί προορισμοί
Στον αντίποδα, η Τυνησία εξακολουθεί να αποτελεί ειδική περίπτωση. Το ισχύον καθεστώς επιτρέπει στους ξένους συνταξιούχους να φορολογούνται μόνο για το 20% του εισοδήματός τους, με πραγματική επιβάρυνση που κυμαίνεται μεταξύ 3% και 5%. Επιπλέον, τα οφέλη ισχύουν και για πρώην δημοσίους υπαλλήλους, χάρη σε συμφωνία αποφυγής διπλής φορολόγησης. Δεν είναι τυχαίο ότι η περιοχή της Χαμμαμέτ συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό Ιταλών πρώην κρατικών λειτουργών, που αποτελούν σχεδόν τα δύο τρίτα των εκεί συνταξιούχων.
