Η SpaceX ενημερώνει τους επενδυτές ότι κανείς δεν μπορεί να απομακρύνει τον Έλον Μασκ από τον ρόλο του ως διευθύνοντος συμβούλου και προέδρου του διοικητικού συμβουλίου χωρίς τη συναίνεση του ίδιου του δισεκατομμυριούχου ιδρυτή, σύμφωνα με απόσπασμα από το ενημερωτικό δελτίο της IPO που εξέτασε το Reuters.
Το έγγραφο αναφέρει ότι ο Μασκ "μπορεί να απομακρυνθεί από το διοικητικό συμβούλιο ή από αυτές τις θέσεις μόνο με ψήφο των κατόχων μετοχών Κατηγορίας Β" — μετοχές υπερ-ψήφου με δέκα ψήφους η καθεμία, τις οποίες θα ελέγχει μετά την IPO, καθιστώντας ουσιαστικά την απομάκρυνσή του μια διαδικασία που εξαρτάται από τη δική του ψήφο. Εάν "διατηρήσει σημαντικό ποσοστό των μετοχών Κατηγορίας Β για παρατεταμένη περίοδο, θα μπορούσε να συνεχίσει να ελέγχει την εκλογή και την απομάκρυνση της πλειοψηφίας του διοικητικού συμβουλίου".
Η πρόβλεψη αυτή εντάσσεται σε ένα σύστημα διπλής κατηγορίας μετοχών που σχεδιάζει να υιοθετήσει η SpaceX στην IPO της — μια συνηθισμένη δομή σε εταιρείες τεχνολογίας με ιδρυτές, που προσφέρει σε ιδρυτές και πρώιμους επενδυτές μεγαλύτερο έλεγχο σε σχέση με τους δημόσιους μετόχους.
Ωστόσο, ακόμη και σε τέτοιες δομές, τα διοικητικά συμβούλια συνήθως διατηρούν την τυπική εξουσία απομάκρυνσης ενός CEO, ακόμη κι αν οι ιδρυτές επηρεάζουν το αποτέλεσμα μέσω της ψήφου τους.
Ο πλήρης αντίκτυπος της διάταξης θα εξαρτηθεί από τις λεπτομέρειες των ιδρυτικών νομικών εγγράφων της SpaceX, σύμφωνα με ειδικούς εταιρικής διακυβέρνησης.
Συνολικά, οι προβλέψεις αυτές θα έδιναν στον Μασκ ουσιαστικό δικαίωμα βέτο σε οποιαδήποτε προσπάθεια απομάκρυνσής του, επίπεδο ελέγχου που —όπως λένε οι ειδικοί— ξεπερνά τα συνηθισμένα, καθώς συνδέει άμεσα την απομάκρυνση με την ψήφο που ο ίδιος ελέγχει. Η SpaceX προειδοποίησε τους δυνητικούς επενδυτές ότι η δομή "θα περιορίσει ή θα αποκλείσει τη δυνατότητά σας να επηρεάζετε εταιρικά ζητήματα και την εκλογή των διευθυντών μας".
"Αυτή η διάταξη δεν είναι συνηθισμένη. Συνήθως η απομάκρυνση του CEO είναι απόφαση του διοικητικού συμβουλίου, και οι ελεγκτές βασίζονται στη δύναμή τους να αντικαταστήσουν το συμβούλιο", δήλωσε ο Lucian Bebchuk, καθηγητής στη Νομική Σχολή του Harvard, ο οποίος ειδικεύεται στην εταιρική διακυβέρνηση, το δίκαιο και τα χρηματοοικονομικά.
Η SpaceX και ο Μασκ δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλιο.
Οι δομές διπλής κατηγορίας μετοχών έχουν γίνει πλέον τυπικό χαρακτηριστικό εταιρειών τεχνολογίας με ισχυρούς ιδρυτές που εισάγονται στο χρηματιστήριο. Η Facebook (Meta Platforms), που εισήχθη το 2012, έδωσε μετοχές υπερ-ψήφου σε προ-IPO κατόχους, συμπεριλαμβανομένου του Μαρκ Ζάκερμπεργκ, αν και η ψήφος συγκεντρώθηκε αργότερα καθώς οι πρώτοι επενδυτές πούλησαν μερίδια. Πιο πρόσφατες εισαγωγές, όπως η Figma, έχουν συγκεντρώσει ακόμη περισσότερο την υπερ-ψήφο στους ιδρυτές μετά την IPO.
Η SpaceX θα χωριστεί σε μετοχές Κατηγορίας Α για τους δημόσιους επενδυτές και Κατηγορίας Β με υπερ-ψήφο για τους insiders. Ο Μασκ θα κατέχει την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου, συνδέοντας άμεσα τον έλεγχο του διοικητικού συμβουλίου και την εκτελεστική εξουσία με τις μετοχές που κατέχει, σύμφωνα με προηγούμενα ρεπορτάζ του Reuters.
Η δομή αυτή αποτελεί απόκλιση από την Tesla, η οποία έχει ενιαία κατηγορία μετοχών.
Η SpaceX έχει συσταθεί στο Τέξας, ακολουθώντας την Tesla, την οποία ο Μασκ μετέφερε εκεί μετά από απόφαση δικαστηρίου στο Ντελαγουέρ που ακύρωσε πακέτο αποδοχών 56 δισ. δολαρίων. Το πακέτο επαναφέρθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο του Ντελαγουέρ στα τέλη του περασμένου έτους.