Οι απειλές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς την Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με την απόκτηση της Γροιλανδίας συνιστούν "λάθος" και παραβιάζουν την εμπορική συμφωνία που συνήφθη πέρυσι μεταξύ των διατλαντικών συμμάχων, δήλωσε την Τρίτη η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
"Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν σε ένα εμπορικό deal τον περασμένο Ιούλιο", είπε η πρόεδρος της Κομισιόν, κατά την ομιλία της στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας.
"Στην πολιτική, όπως και στις επιχειρήσεις, η συμφωνία είναι συμφωνία. Και όταν οι φίλοι δίνουν τα χέρια, αυτό πρέπει να σημαίνει κάτι".
Ο Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμού 10% σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες από την 1η Φεβρουαρίου - με αύξηση στο 25% τον Ιούνιο - σε περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνία για την αγορά της Γροιλανδίας - ενός ημιαυτόνομου εδάφους της Δανίας, συμμάχου του ΝΑΤΟ και μέλους της ΕΕ.
Η Ευρώπη έχει αντιδράσει στην κλιμάκωση αυτή, λέγοντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ξεπεράσει τα όρια.
Η απάντηση της ΕΕ θα είναι "αποφασιστική, ενιαία και ανάλογη", δήλωσε η φον ντερ Λάιεν, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες.
Οι ηγέτες της ΕΕ θα πραγματοποιήσουν έκτακτη συνάντηση στις Βρυξέλλες την Πέμπτη για να εξετάσουν πιθανά αντίμετρα. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα δήλωσε ότι υπάρχει ενότητα μεταξύ των 27 της ΕΕ όσον αφορά στην υποστήριξη της Δανίας και της Γροιλανδίας και είναι έτοιμα "να υπερασπιστούν τον εαυτό τους ενάντια σε κάθε μορφή εξαναγκασμού".
Κατά τη διάρκεια συνάντησης την Κυριακή, οι πρεσβευτές της ΕΕ συμφώνησαν να επιδιώξουν μια διπλωματική λύση με την κυβέρνηση Τραμπ, ωστόσο, η ΕΕ εξετάζει επιλογές για αντίποινα, σε περίπτωση που οι ΗΠΑ προχωρήσουν στην επιβολή νέων δασμών - και ουσιαστικά στην παραβίαση της εύθραυστης εμπορικής συμφωνίας που συνήφθη το περασμένο καλοκαίρι.
Τα μέτρα που εξετάζονται τώρα περιλαμβάνουν την ενεργοποίηση δασμών σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 93 δισεκατομμυρίων ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των αεροσκαφών της Boeing, των αυτοκινήτων και του μπέρμπον. Οι δασμοί είχαν ανασταλεί το περασμένο καλοκαίρι, πριν από την οριστικοποίηση της εμπορικής συμφωνίας στα τέλη Ιουλίου.
Η ΕΕ εξετάζει επίσης την εφαρμογή του ακόμη αχρησιμοποίητου "μπαζούκα" της, του ισχυρότερου εμπορικού εργαλείου της ΕΕ, το οποίο επιτρέπει στην Επιτροπή να απαντήσει σε περιπτώσεις οικονομικού εξαναγκασμού όταν μια χώρα που δεν είναι μέλος της ΕΕ αποπειράται να ασκήσει πίεση, μέσω εμπορικών περιορισμών, στο συνασπισμό ή σε κάποιο από τα 27 μέλη του ώστε να λάβει κάποια απόφαση.
Τα μέτρα θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν δασμούς, τέλη ή στοχευμένους περιορισμούς στις επενδύσεις. Θα μπορούσαν επίσης να περιλαμβάνουν τον περιορισμό της πρόσβασης σε ορισμένα τμήματα της τεράστιας αγοράς της ΕΕ ή τον περιορισμό της συμμετοχής εταιρειών σε διαγωνισμούς για δημόσιες συμβάσεις στην Ένωση.
"Οι γεωπολιτικές αναταράξεις μπορούν – και πρέπει – να αποτελέσουν ευκαιρία για την Ευρώπη"
Για τη Γροιλανδία, η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι οι αρχές εργάζονται για ένα πακέτο στήριξης που περιλαμβάνει μια "μαζική αύξηση των ευρωπαϊκών επενδύσεων". Ανέφερε επίσης ότι η ΕΕ θα συνεργαστεί με τις ΗΠΑ και άλλους εταίρους για την ασφάλεια της Αρκτικής σε ευρύτερο επίπεδο, κάτι που θα αντικατοπτρίζεται και στη νέα στρατηγική ασφάλειας της ΕΕ.
"Πιστεύω ότι πρέπει να χρησιμοποιήσουμε την αύξηση των αμυντικών δαπανών μας για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ικανότητας παγοθραυστικών και άλλου εξοπλισμού ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια της Αρκτικής", δήλωσε από το βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ.
"Τέλος, πιστεύω ότι η Ευρώπη πρέπει να προσαρμοστεί στη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας και στις νέες πραγματικότητες που αντιμετωπίζουμε σήμερα. Γι' αυτό και η Ευρώπη προετοιμάζει τη δική της στρατηγική ασφάλειας, την οποία σκοπεύουμε να δημοσιεύσουμε αργότερα μέσα στο έτος. Στο πλαίσιο αυτό, αναβαθμίζουμε τη στρατηγική μας για την Αρκτική.
Και στο επίκεντρο αυτής θα βρίσκεται η θεμελιώδης αρχή: είναι στο χέρι των κυρίαρχων λαών να αποφασίσουν για το μέλλον τους", τόνισε.
Κατέληξε λέγοντας ότι η ασφάλεια στην Αρκτική "δεν ήταν το κύριο θέμα" στην επικαιρότητα, όταν ετοίμαζε την ομιλία αυτή, αλλά αυτό δείχνει πόσα μπορούν να αλλάξουν σε σύντομο χρονικό διάστημα – και γιατί η Ευρώπη πρέπει να προωθήσει την ανεξαρτησία της για να είναι σε θέση να ανταποκριθεί αναλόγως.
"Το θέμα είναι ότι ο κόσμος έχει αλλάξει. Πρέπει να αλλάξουμε μαζί του".